Ιστολόγιο για λοιμώξεις, εμβόλια, αντιβιοτικά, πρακτικά θέματα, οδηγίες διάγνωσης-θεραπείας, περιστατικά κλπ. / A site about infectious diseases, vaccines, antibiotics, practical issues, guidelines for diagnosis-treatment, case reports etc.
Φεβρουαρίου 10, 2021
ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΓΚΥΟΥ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ
Φεβρουαρίου 09, 2021
COVID - 19 ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ
Μια νέα μελέτη δείχνει ότι οι έγκυες γυναίκες είναι πιο ευαίσθητες σε λοίμωξη από τον νέο κορωνοϊό, όπως και σε άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού φυσικά, αλλά και πιο επιρρεπείς για ανάπτυξη σοβαρής λοίμωξης.
Am J Obstet Gynecol. 2021;doi:10.1016/j.ajog.2020.12.1221
Φεβρουαρίου 07, 2021
COVID-19: ΝΕΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΣΤΟΝ ΟΡΙΖΟΝΤΑ
Ξεφεύγοντας από τα τρέχοντα εξεζητημένα εμβόλια, ένα καινούριο προϊόν κατατέθηκε στο FDA / USA για έγκριση (JNJ Εnsemble Study). Μπορεί να μην έχει την ανάλογη (μέχρι στιγμής) αποτελεσματικότητα, όπως τα άλλα, αλλά ο κλασικός τρόπος παρασκευής, η δυνατότητα απλής συντήρησης και η χορήγηση σε μία και μόνη δόση φαντάζουν ικανά να "αλλάξουν το παιχνίδι" και να επηρεάσουν ευνοϊκά τη μάχη για την καταπολέμηση της πανδημίας.
Η μία δόση είναι μεγάλο πλεονέκτημα για ένα εμβόλιο, εφόσον φυσικά η πορεία δείξει ότι δεν θα χρειαστεί επανάληψη στο μέλλον.
Inf Dis News 05-02-2021
Φεβρουαρίου 05, 2021
Η ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΚΑΙ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ
Η πανδημία που ταλανίζει τον πλανήτη δεν θα τελειώσει αν δεν δαμάσουμε τόσο τον αρχικό ιό όσο και τα μεταλλαγμένα στελέχη που εμφανίζονται κατά διαστήματα. Και όσο τα νέα αυτά στελέχη διασπείρονται κανένας δεν μπορεί να είναι ασφαλής έως ότου ο καθένας γίνει ασφαλής.
Τι σημαίνει αυτό; Καλά τα μέτρα προστασίας, καλά τα εμβόλια.
Όμως ο πληθυσμός της γής ανέρχεται σε δισεκατομμύρια ανθρώπους. Έχουν όλοι αυτοί τις ίδιες δυνατότητες και
πιθανότητες ασφαλούς και έγκαιρης
προστασίας; Η ιστορία δείχνει πως όχι. Η τρέχουσα πραγματικότητα δείχνει επίσης
πως όλος ο αγώνας γίνεται για μερικές χώρες. Η πλειονότητα των εμβολίων έχει
διατεθεί σε 10-12 χώρες. Αλλά ακόμη και σε αυτές τις πλούσιες χώρες το
εμβολιαστικό πρόγραμμα προχωρά απελπιστικά αργά.
Και οι άλλες χώρες; Οι πτωχότερες χώρες; Η πανδημία δεν
είναι τοπική. Είναι παγκόσμια. Όσο δραματικά αναγκαίο είναι το εμβόλιο για τον
Εγγλέζο, τον Αμερικανό, τον Αυστραλό τόσο τραγική είναι η απουσία και έλλειψη
του από τον Αφρικανό, τον τριτοκοσμικό Ασιάτη, ή τους φτωχούς εργάτες της
Νότιας Αμερικής. Πότε θα φθάσει άραγε μια αχτίδα πρόληψης στις φαβέλες της
Βραζιλίας; Πότε θα προφυλαχθούν οι ανέστιοι Ινδοί που ζουν και κοιμούνται στους
λασπότοπους της Βομβάης;
Όσο θα υπάρχουν περιοχές χωρίς προστασία, όσο θα υπάρχουν
επίνοσες ομάδες πληθυσμών τόσο θα κυκλοφορούν τα διάφορα στελέχη του ιού στις
διάφορες χώρες. Σε όλον τον πλανήτη. Και
επειδή δεν πρόκειται να επιτευχθεί η πλήρης προστασία του όλου πληθυσμού, ο ιός
θα εγκατασταθεί, θα εξασθενήσει σιγά-σιγά και θα παραμείνει ενδημικός, όπως και πολλά
άλλα παθογόνα.
Θα μπορούσε να καταπολεμηθεί πλήρως αυτός ο απλός ιός με τη
μεγάλη μεταδοτικότητα και τη μικρή θνητότητα; Ίσως. Όμως έγιναν πολλά λάθη.
Στο θέμα των μέτρων πρόληψης: πχ. απίστευτες παλινωδίες με
το θέμα της μάσκας
Στο θέμα των εμβολίων: όλοι ασχολήθηκαν μανιωδώς με τα
εμβόλια. Πάμπολλες εταιρείες. Για κανένα άλλο νόσημα και δη σοβαρό δεν υπήρξε
τέτοιος οργασμός έρευνας. Το πρόβλημα είναι ότι η έρευνα στράφηκε σε
εξεζητημένα εμβόλια με νέες τεχνικές (αγνώστων μακροπρόθεσμων τυχόν συνεπειών)
και όχι σε απλά, πρακτικά, κλασικά εμβόλια που θα μπορούσαν να φτάσουν παντού.
Στο θέμα της θεραπείας: δεν δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στα θεραπευτικά μέσα που θα μπορούσαμε να έχουμε (πχ μονοκλωνικά αντισώματα, πλάσμα αναρρωνυόντων, αντιικά, αντιβιοτικά παλιά, κα) . Και αυτά που διαπιστώθηκε ότι δρουν δεν διακινήθηκαν γρήγορα και έγκαιρα ώστε να σώσουν κόσμο. Μονόπλευρη ενασχόληση με ένα είδος. Το εμβόλιο.
Στο θέμα των κρατικών μέτρων ανάσχεσης της νόσου: το lockdown αποδείχθηκε καταστροφικό. Εξ αρχής υπήρχαν αντιρρήσεις από πολλούς. Κανείς δεν άκουσε κανέναν. Και η οικονομική καταστροφή ήταν αναπόφευκτη. Κοντά σ αυτή ήρθαν και πλείστα όσα προβλήματα από την ψυχική κυρίως σφαίρα.
Καλώς ή κακώς, ακόμη κι αν περάσει η φουρτούνα αυτή, ο
κόσμος του αύριον δεν θα μοιάζει καθόλου με τον κόσμο του χθες και του σήμερα.
Αυτοί που ποδηγετούν την πανδημία και θέλουν μέσω αυτής να αλλάξουν τον πλανήτη φαίνεται ότι πετυχαίνουν τους σκοπούς τους –
τουλάχιστον κατά ένα μέρος. Υπάρχει
πολύς δρόμος ακόμη.
Φεβρουαρίου 03, 2021
ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ
Φεβρουαρίου 01, 2021
COVID-19: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Μετά οποιαδήποτε ιογενή λοίμωξη, η μεταβολική δραστηριότητα των ανοσοκυττάρων αυξάνει με στόχο την καταπολέμηση της λοίμωξης. Τη δράση αυτή μπορεί να επιτείνει μια κατάλληλη διατροφική προσέγγιση που εκτός του ότι θα διατηρήσει υγιές το μικροβίωμα του εντέρου, θα βοηθήσει στην καλύτερη καταπολέμηση του παθογόνου. Τα ανοσοκύτταρα κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης έχουν αυξημένες απαιτήσεις για ενέργεια και θρεπτικά συστατικά.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι ορισμένα θρεπτικά συστατικά παίζουν σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση της λοίμωξης μέσω της υποβοήθησης της αντιβακτηριδιακής και αντιικής άμυνας. Κύρια τέτοια συστατικά είναι:
- Βιταμίνες A, B6, B12, C, D, Ε, φυλικό οξύ
- Ιχνοστοιχεία, όπως ψευδάργυρος, χαλκός, σελήνιο, σίδηρος
- Αμινοξέα
- Λιπαρά οξέα
Οι μηχανισμοί με τους οποίους τα στοιχεία αυτά βοηθούν το ανοσοποιητικό σύστημα περιλαμβάνουν την ενδυνάμωση της πρωτοπαθούς ανοσίας και τα αντιοξειδωτικά συστήματα. Επίσης, το μικροβίωμα του εντέρου, όντας σε καλή κατάσταση, βοηθά το ανοοσοποιητικό σύστημα στο να αποφεύγει τις έντονες φλεγμονώδεις απαντήσεις. Να σημειωθεί ότι στην COVID-19 το μικροβίωμα του εντέρου επηρεάζεται και μεταβάλλεται.
Δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη τροφή που θα μπορούσε από μόνη της να προφυλάξει τον άνθρωπο από την COVID-19. Επειδή το αμυντικό σύστημα είναι σύνθετο και δρα με πολλαπλούς τρόπους, η διατροφή θα πρέπει να είναι καλά σταθμισμένη και να περιέχει ποικιλία συστατικών ώστε να καταφέρει να διατηρεί υγιές το μικροβίωμα του εντέρου.
Τέτοια ισοσταθμισμένη διατροφή συνιστά και ο WHO που επιπλέον συμβουλεύει:
- Πολλά φρέσκα φρούτα και λαχανικά
- Μη επεξεργασμένα τρόφιμα
- Άφθονη ποσότητα νερού
- Μέτρια ποσότητα λίπους
- Λευκό κρέας, ψάρια
- Αβοκάντο, καρύδια, ελαιόλαδο
- Ελάχιστη ποσότητα αλατιού, σάκχαρης
- Γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά
Ιανουαρίου 30, 2021
ΚΙΝΟΛΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ
Ιανουαρίου 29, 2021
ΝΕΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΙΑ ΤΟΝ SARS-COV-2 ;
Η plitidepsin, ένας αντιικός παράγοντας, μπορεί να εμποδίσει τον πολλαπλασιασμό του ιού στους πνεύμονες των πειραματοζώων. Η αντιική δράση του φαρμάκου είναι 28 φορές μεγαλύτερη από ότι αυτή της remdesivir.
Ιανουαρίου 27, 2021
ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΡΩΝΟΪΟ, ΑΠΟ ΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ Ή ΑΠΟ ΤΑ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ;
Λοιπόν, προσέξτε:
Όταν οι ηλικιωμένοι ή και υπερήλικες με ένα ή περισσότερα υποκείμενα νοσήματα πέθαιναν στα νοσοκομεία έχοντας και κορωνοϊό οι ειδικοί μας έλεγαν ότι πέθαναν λόγω κορωνοϊού. (Κάποια στιγμή βέβαια παραδέχθηκαν την παρατυπία).
Τώρα που κάποιοι ηλικιωμένοι ή και υπερήλικες με υποκείμενα νοσήματα κατέληξαν μετά τον εμβολιασμό τους, οι ίδιοι ειδικοί φωνάζουν ότι αυτό ήταν τυχαίο και ότι οι άνθρωποι πέθαναν από τα υποκείμενα νοσήματα και όχι από το εμβόλιο.
Χωρίς βέβαια και στις δυο περιπτώσεις να μπορεί να αποδειχθεί κάτι.
Τελικά τι και ποιους να πιστέψει κανείς; Που είναι η αλήθεια και που το ψέμα;
Ιανουαρίου 26, 2021
COVID-19: ΙΙΚΟ ΦΟΡΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ
Η μέτρηση του ιικού φορτίου στο ανώτερο αναπνευστικό μπορεί να βοηθήσει στον προσδιορισμό ασθενών που θα έχουν βαρύτερη κλινική εκδήλωση και πρόγνωση. Σύμφωνα με ελληνική μελέτη προερχόμενη από τον ΕΟΔΥ, άτομα με υποκείμενα νοσήματα είχαν συνήθως μεγάλο ιικό φορτίο το οποίο και οδηγούσε συνήθως σε βαρύτερη νόσηση και πολύ συχνά σε εντατική ή διασωλήνωση.
J Infect Dis2020;doi:10.1093/infdis/jiaa804
Ιανουαρίου 25, 2021
ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΣΤΕΛΕΧΗ
Ο κορωνοϊός ξαναχτυπά. Το νέο μεταλλαγμένο στέλεχος εξ Αγγλίας φαίνεται ότι θα επικρατήσει στην κοινότητα. Λογικό είναι ότι όσο προχωρά ο εμβολιασμός κατά του κλασικού στελέχους, να επικρατεί το νεότερο. Αυτός είναι και ο φόβος των ερευνητών.
Ο άλλος φόβος είναι ότι το επίσης νέο στέλεχος της Νοτίου Αφρικής
φαίνεται να είναι ανθεκτικό στα εξουδετερωτικά αντισώματα που παράγονται από
νόσηση με το αρχικό στέλεχος. Αυτό σημαίνει ότι παρά το συνεχώς αυξανόμενο
επίπεδο ανοσίας στην κοινότητα λόγω νόσησης ή εμβολιασμού, ελλοχεύει ο κίνδυνος
επαναλοίμωξης από τα νέα στελέχη. Το πόσο αυτό είναι αληθές να συμβεί ή είναι
απλώς υπόθεση, θα το δείξει ο χρόνος.
Τα νέα στελέχη είναι περίπου 50% πιο μεταδοτικά αλλά όχι πιο
θανατηφόρα από το κλασικό στέλεχος. Το αν θα πρέπει να τροποποιηθούν τα ήδη
υπάρχοντα εμβόλια είναι, επίσης, ένα
θέμα που συζητείται αλλά δεν υπάρχει προς το παρόν ομοφωνία από τους ειδικούς.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι πρέπει να είμαστε ήρεμοι, να μη
πανικοβαλλόμεθα και να συνεχίσουμε να τηρούμε τα γνωστά μέτρα ασφαλείας. Δηλ. υγιεινή
χεριών, αποστάσεις, μάσκες. Δεν χρειάζεται πανικός, λένε, αλλά παρακολούθηση της
έρευνας.
Inf Dis News January 21, 2021
MMWR January 22, 2021, 70(3);95–99
bioRxiv,
2021;doi:10.1101/2021.01.18.427166
bioRxiv,
2021;doi:10.1101/2021.01.15.4269
Ιανουαρίου 24, 2021
ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ (mRNA) ΚΑΙ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ
Σύμφωνα με στοιχεία του VAERS - USA, την περίοδο 21-12-20 έως 10-01-21 εμβολιάστηκαν στις ΗΠΑ 4.041.396 άτομα με την πρώτη δόση mRNA εμβολίου (το δεύτερο που κυκλοφόρησε). Παρατηρήθηκαν 10 περιπτώσεις σοβαρής αναφυλακτικής αντίδρασης (δηλ. 2.5 περιπτώσεις ανά εκατομμύριο δόσεων). Οι 9 περιπτώσεις εκδηλώθηκαν στα πρώτα 15 λεπτά μετά τον εμβολιασμό. Δεν αναφέρθηκε θάνατος.
Οι αρχές αναφέρουν ότι πρέπει να τηρούνται σχολαστικά οι οδηγίες του CDC, να ελέγχονται οι υποψήφιοι λήπτες για τυχόν αντενδείξεις, να υπάρχουν στον τόπο εμβολιασμού τα κατάλληλα υλικά και φάρμακα για αντιμετώπιση της αναφυλακτικής αντίδρασης και οι παρέχοντες τον εμβολιασμό να είναι επαρκώς εκπαιδευμένοι για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών.
MMWR, ePub: 22 January 2021, doi: dx.doi.org/10.15585/mmwr.mm7004e1
Ιανουαρίου 22, 2021
ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ ΚΑΙ ΜΑΣΚΕΣ
Πέντε λόγοι για να φορά κάποιος μάσκα έστω κι αν έχει εμβολιαστεί:
- Κανένα εμβόλιο δεν είναι 100% αποτελεσματικό
- Τα εμβόλια δεν παρέχουν άμεση προστασία
- Τα εμβόλια πιθανόν δεν εμποδίζουν τη μετάδοση του ιού
- Οι μάσκες προστατεύουν τα ανοσοκατασταλμένα άτομα
- Οι μάσκες προστατεύουν από όλα τα στελέχη του ιού – και τα μεταλλαγμένα
Σχόλιο: Τα παραπάνω είναι σωστά, αλλά έτσι όπως τα παραθέτουν οι ιθύνοντες υπάρχει και δεύτερη ανάγνωση. Γιατί κάποιος να κάνει το εμβόλιο και να εκτεθεί δυνητικά σε σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες αφού
- μπορεί να μην προστατευθεί και ειδικά άμεσα
- μπορεί να μεταδίδει τον ιό
- μπορεί αν είναι ανοσοκατασταλμένος να το έχει κάνει άδικα το εμβόλιο
- μπορεί να προσλάβει ένα μεταλλαγμένο στέλεχος και να νοσήσει.
Έτσι όπως τα λένε οι ειδικοί, μήπως θεωρείται καλύτερο να φοράμε μάσκα αντί να κάνουμε το εμβόλιο;;;
Ιανουαρίου 21, 2021
ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
Σύμφωνα με εκτεταμένη μελέτη 200.000 ατόμων σε τέσσερεις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο μακροχρόνιος εγκλεισμός οδήγησε σε σοβαρά προβλήματα που αφορούσαν την ψυχική σφαίρα. Mείζον εύρημα ήταν το αίσθημα μοναξιάς και μοναχικότητας, ειδικά μεταξύ των νέων σε ηλικία ατόμων.
Lancet 19-01-2021
Ιανουαρίου 20, 2021
COVID-19: ΕΓΚΥΟΣ ΚΑΙ ΕΜΒΡΥΟ-ΝΕΟΓΝΟ
JAMA Pediatr. 2020(12). doi:10.1001/jamapediatrics.2020.5086
JAMA Netw Open. 2020;3(12):e2030455. doi:10.1001/jamanetworkopen.2020.30455
Ιανουαρίου 19, 2021
ΜΠΟΡΕΙ Ο ΝΕΟΣ ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ ΝΑ ΜΕΤΑΠΗΔΗΣΕΙ ΣΤΑ ΖΩΑ;
O SARS-Cov-2 θεωρητικά μας ήρθε από τη νυκτερίδα. Στη συνέχεια μεταδόθηκε από άνθρωπο σε άνθρωπο με τις γνωστές συνέπειες. Τελευταία διαπιστώθηκε σε οικόσιτα ζώα. Αυτό ας πούμε ότι μπορεί να ελεγχθεί. Για σκεφτείτε όμως να μεταπηδήσει σε άγρια ζώα. Ήδη έχουμε παραδείγματα με τα μινκ. Αν ο ιός διασπαρεί στο μη ελεγχόμενο ζωϊκό βασίλειο, κάποια στιγμή θα επιστρέψει στον άνθρωπο. Πως όμως; Αφού θα έχει υποστεί μια έντονη μετάλλαξη. Θα μπορέσουμε τότε να δαμάσουμε τον ιό;
Καλύτερα μάλλον να μην σκεφτόμαστε τέτοιες πιθανότητες.
Ιανουαρίου 18, 2021
Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΗ
Όταν σου λείπει κάποιος ……………………… πάρε τηλέφωνο
Όταν
θέλεις να σε
καταλάβουν ……………...... εξήγησε
Αν
έχεις απορία ………………………………… ρώτησε
Αν
δεν συμφωνείς ……………………………… πες το ευγενικά
Αν
θέλεις κάτι ………….……………………….. ζήτα το
Αν
έχεις άγχος ………………………………….. χαλάρωσε
Αν
έκανες λάθος ……………………………….. διόρθωσε
Όταν
αγαπάς
………………………………….... να
το λες
Ιανουαρίου 16, 2021
ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ: Η ΝΟΣΟΣ, ΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΙ Η ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ
Ο πλανήτης τον τελευταίο χρόνο αντιμετωπίζει μια κοινή (σε σχέση με άλλα νοσήματα) λοίμωξη με έναν τρόπο σύνθετο και εξοντωτικό θα λέγαμε. Η λοίμωξη έχει, όπως όλες οι λοιμώξεις, μεταδοτικότητα (περίπου 93.600.000 νοσήσαντες μέχρι στιγμής) και ένα ποσοστό θνητότητας (περίπου 2.000.000 μέχρι στιγμής). Η θνητότητα «παίζεται» διότι μέσα στο συγκεκριμένο νούμερο κρύβονται χιλιάδες περιστατικά που δεν κατέληξαν από κορωνοϊό αλλά με κορωνοϊό. Πιο συγκεκριμένα, η θνητότητα είναι 2,14% επί των νοσούντων και 0.02% επί του συνόλου του πληθυσμού του πλανήτη. Όποιος γνωρίζει από λοιμώξεις, τα παραπάνω νούμερα δεν είναι πρωτοφανή για τον πλανήτη, ούτε και υψηλά αλλά φυσικά είναι μη αποδεκτά. Μάλιστα πολλές λοιμώξεις διαδράμουν σήμερα (ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ) με πολύ μεγαλύτερη νοσηρότητα και παραπλήσια ή/και μεγαλύτερη/ μικρότερη θνητότητα. Εκεί φυσικά δεν κηρύχθηκε καμία πανδημία. Εκείνο που νομίζω είναι χειρότερο στην Covid-19 είναι τα αισθήματα απόλυτης μοναξιάς και φόβου που σε διακατέχουν όταν νοσήσεις. ‘Ολα τα άλλα αρνητικά της νόσου μπορεί να σου συμβούν στη ζωή με οποιαδήποτε αιτία. Τα ψυχικά συναισθήματα όμως είναι πολύ δύσκολα και εξίσου δύσκολα «παλεύονται».
Αυτή η λοίμωξη, λοιπόν, οδήγησε σε πλήρη ανατροπή της ζωής
μας. Λόγω ακριβώς του τρόπου αντιμετώπισης της εκ μέρους των αρχών. Πάνω από
όλα οδήγησε σε μια φασιστική στέρηση ελευθεριών και δικαιωμάτων, σε μία
καταπάτηση κεκτημένων και σε έναν απαράδεκτο και νοσηρό κοινωνικό διαχωρισμό ή
διχασμό, θα λέγαμε, των πολιτών. Νοσήσαντες και μη. Οι μιασμένοι και οι καθαροί.
Ο διαχωρισμός αυτός καλλιεργήθηκε σιγά-σιγά μέσα από αλλοπρόσαλλες δηλώσεις,
φοβίες και πιστεύω ειδικών και μη, γιατρών και μη, σπουδαγμένων και μη. Και
αυτά μπορεί να ήταν δικαιολογημένα σε παρελθόντες αιώνες όταν κυριαρχούσε η
άγνοια, η προκατάληψη, οι ιδεοληψίες, το χαμηλό επίπεδο μόρφωσης και η αδυναμία
θεραπείας της νόσου. Και φυσικά οι μεγάλες εκείνες πανδημίες που ανέτρεψαν τον
ρουν της ιστορίας δεν έχουν καμία σχέση με τη σημερινή πανδημία, κυρίως όσον
αφορά τη βαρύτητα της νόσου και τα αριθμητικά δεδομένα.
Αυτό που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι πολύ μικρό σε σχέση με
τις εκατόμβες θυμάτων των περασμένων αιώνων. Αυτό βέβαια ίσως οφείλεται και
στις δυνατότητες θεραπευτικής αντιμετώπισης, όπως και στο απείρως καλύτερο
κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο. Παρόλα αυτά το «στίγμα» παραμένει. Διαπιστώνεται
εύκολα από πλείστες περιγραφές, γνωστών, φίλων,
συγγενών αλλά και από συζητήσεις ή παρατηρήσεις συμπεριφοράς των ανθρώπων. Μάλιστα αυτό αγγίζει και γιατρούς (άρα
γνώστες) οι οποίοι δείχνουν παρόμοια συμπεριφορά, φοβούνται και απομακρύνονται γενικώς. Πολλοί άνθρωποι μιλάνε ανάλογα και αντιμετωπίζουν
τους νοσούντες ή νοσήσαντες σαν να βλέπουν τον χάρο μπροστά τους. Στο μυαλό πολλών μάλιστα,
οι έννοιες κορωνοϊός και θάνατος είναι συνυφασμένες. Πόσο λάθος.
Μέσα λοιπόν σ΄ αυτό το κλίμα, ήρθε η περίεργη πρόταση περί
πιστοποιητικού εμβολιασμού. Μια απαράδεκτη τακτική που θα οδηγήσει σε
ανεξέλεγκτες ίσως καταστάσεις. Λένε μερικοί πως θέλουν να έχουν ένα χαρτί ότι
εμβολιάστηκαν. Σωστό. Ποιος αρνείται αυτό το πράγμα; Εξάλλου σε όλα τα παιδιά
που εμβολιάζονται, σημειώνεται στα βιβλιάρια τους το εμβόλιο, η ημερομηνία και
το σκεύασμα. Δεν μπορεί να είναι κρυφή μια ιατρική πράξη. Άλλο όμως αυτό και
άλλο να παίρνεις ένα χαρτί και να πρέπει να το επιδεικνύεις σαν την ταυτότητα
σου για να ταξιδέψεις, να πας στο θέατρο, στον κινηματογράφο, σε μια κοινωνική
ή οικογενειακή εκδήλωση. Αυτό είναι ρατσισμός απαράδεκτος, είναι κοινωνική
διάκριση, είναι έλεγχος και υποδούλωση του ατόμου. Αρχίζει και ζωντανεύει η
«Φάρμα των Ζώων». Και δεν γνωρίζουμε που θα οδηγήσει. Η πιο απλή σκέψη
καταλήγει στο ότι μετά την καταστροφή της οικονομίας και την ανακατανομή του
πλούτου οδεύουμε σε έναν απόλυτο έλεγχο της μάζας, σε έναν άλλο τρόπο ζωής που
δεν φανταζόμαστε προς το παρόν. Οι αλλαγές που έγιναν μετά την επίθεση στους
Δίδυμους Πύργους θα μοιάζουν με παιχνίδια νηπιαγωγείου μπροστά στις αλλαγές που
θα γίνουν τώρα και στο μέλλον λόγω της πανδημίας αυτής.
Σαν υποσημείωση σε όλες αυτές τις σκέψεις θα ήθελα να ρωτήσω
πώς οι αεροπορικές εταιρείες κουβαλούσαν (και ακόμη γίνεται) ένα σωρό κόσμο,
και ξαφνικά θέλουν πιστοποιητικό εμβολιασμού; Τώρα τους έπιασε ο πόνος; Αυτό βέβαια ισχύει και για τα λοιπά μέσα
μαζικής μεταφοράς. Μήπως κάτι άλλο συμβαίνει;
Όσον αφορά την άκρατη αισιοδοξία περί του εμβολίου και της συμβολής του στην εξαφάνιση του ιού, να σημειώσω ότι η ευλογιά (η μόνη λοίμωξη που εκκριζώθηκε με τον εμβολιασμό) χρειάστηκε 20 χρόνια έντονης εμβολιαστικής προσπάθειας από όλες τις αρμόδιες αρχές. Η προσπάθεια άρχισε γύρω στο 1956 και η ευλογιά εξαφανίσθηκε γύρω στο 1977, αφού είχε προηγηθεί και μια μεγάλη επιδημία στη δεκαετία του ΄60. Ο κορωνοϊός πιστεύω ότι θα υφεθεί αφού κάνει τον κύκλο του μόνος, υποβοηθούμενος εν μέρει από τα μέτρα που θα λαμβάνει ο άνθρωπος. Και το άλλο που πιστεύω είναι ότι ο ιός δεν θα εξαφανισθεί αλλά θα παραμείνει ως ενδημικός και θα μας συντροφεύει με κατά περιόδους εξάρσεις.
Κλείνοντας, νομίζω ότι το πιστοποιητικό εμβολιασμού μπορεί και πρέπει να δοθεί ως πιστοποίηση της πράξης, αλλά για ατομική χρήση ή χρήση σε υπηρεσίες υγείας. Αλλοίμονο μας αν πρέπει να το χρησιμοποιούμε σαν διαβατήριο κυκλοφορίας. Η πρακτική θα κάνει να μετανοιώσουν και αυτοί που σήμερα είναι θερμοί θιασώτες της δημόσιας χρήσης του. Η κοινωνική διάκριση θα είναι εκ των ων ουκ άνευ, διότι καλώς ή κακώς θα επεκταθεί σε πλείστα όσα επίπεδα του βίου μας.
Ας ελπίσουμε πως δεν θα ευοδωθεί η ιδέα της υποχρεωτικότητας
μέσω του πιστοποιητικού.
Ιανουαρίου 13, 2021
ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ
«Ενώ δεν πρόκειται να καταστήσουμε τον εμβολιασμό υποχρεωτικό ή προαπαιτούμενο για να ταξιδεύσει κάποιος, τα άτομα που έχουν εμβολιαστεί θα πρέπει να είναι ελεύθερα να ταξιδεύουν.»
Η επίσημη αυτή φράση, είναι απολύτως
αντιφατική. Ποιος τη συνέταξε και την πρότεινε στον πρωθυπουργό;
Δεν είναι προαπαιτούμενο ο εμβολιασμός για
ταξίδια, αλλά οι εμβολιασθέντες πρέπει να είναι ελεύθεροι να ταξιδεύουν. Οι
υπόλοιποι δηλ. δεν θα είναι ελεύθεροι να ταξιδεύουν; Φάσκει και αντιφάσκει το
πρωθυπουργικό κείμενο που δημοσιεύθηκε.
Μέτρο ανελεύθερο, αυταρχικό και εν τω βάθει
εκβιαστικό. Στην ιστορία των εμβολιασμών, όποτε τολμήθηκε να ληφθούν κάποια
υποχρεωτικά μέτρα εμβολιασμού (και μάλιστα σε δύσκολες εποχές, όχι σε εποχές
δημοκρατίας όπως σήμερα), κατέπεσαν ταχύτατα και οδήγησαν στην ενίσχυση
του αντιεμβολιαστικού κινήματος.
Πρόταση που είναι απορίας άξιον από που και ποιους υποκινείται. Θα δημιουργήσει πολίτες δύο κατηγοριών. Οι νοσήσαντες, τι θα κάνουν; Θα είναι η τρίτη κατηγορία;
Η πρόταση αγνοεί την ελεύθερη βούληση των ατόμων και
επιβάλλει ως υποχρεωτική μια ιατρική πράξη όταν η ιατρική ηθική θεωρεί ως
βασικό στοιχείο τη συναίνεση και τη συγκατάθεση για οποιαδήποτε ιατρική παρέμβαση.
Ελπίζω να μην εγκριθεί τέτοια πρόταση, γιατί
θα γυρίσει πίσω πολλές δεκαετίες, σε παλιούς αιώνες, την ανθρωπότητα. Τα
εμβόλια χρειάζονται πειθώ και όχι μαστίγιο.
Ιανουαρίου 11, 2021
ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ: ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΩΝ
Νέα μελέτη δείχνει ότι μετά νόσηση από κορωνοϊό προκαλείται ισχυρή ανοσολογική απάντηση. Η διάρκεια παραμονής των αντισωμάτων είναι τουλάχιστον 8 μήνες, ενω πιστεύεται ότι μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη. Πλέον όμως των αντισωμάτων υπάρχει διέγερση και παραγωγή πολλών στοιχείων του ανοσιακού συστήματος μεταξύ των οποίων κύτταρα μνήμης, T-killer κύτταρα κλπ. Όλα αυτό το σύστημα κινητοποιείται μαζί με τα αντισώματα σε νέα εισβολή του ιού. Φυσικά αντιμετωπίζει και τους μεταλλαγμένους ιούς. Πρέπει ο ιός να περιέχει πλήθος μεταλλάξεων και όχι απλά μία ή δύο για να μπορέσει να διαφύγει από την ανοσολογική άμυνα του οργανισμού.
Science, January 2021: DOI: 10.1126/science.abf4063
Ιανουαρίου 10, 2021
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ "ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ"
Ας υποθέσουμε ότι ο πληθυσμός της χώρας είναι 10.000.000
Ας υποθέσουμε ότι ο πληθυσμός που πρέπει να εμβολιασθεί
είναι 8.000.000 (τα υπόλοιπα 2.000.000 ας πούμε ότι είναι παιδιά έως 16 χρόνων, είναι
υπερήλικες, είναι κάποιοι που δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να εμβολιασθούν).
Ας υποθέσουμε ότι θέλουμε να εμβολιάσουμε το 70% τουλάχιστον
του πληθυσμού για να έχουμε την περίφημη ανοσία αγέλης, άρα 5.600.000
ανθρώπους.
Οι ειδικοί και η κυβέρνηση θέτουν περιθώριο μηνών για να γίνει αυτό και να επιστρέψουμε στην κανονικότητα. Ας δούμε λοιπόν. Με εργασία 6 ημέρες την εβδομάδα (βάζω και το Σάββατο, υπολογίζω και γιορτές κλπ - μόνον Κυριακή δεν υπολογίζεται) χρειαζόμαστε 144 ημέρες για το συγκεκριμένο 6μηνο. Άρα απαιτούνται 38.000 και κάτι εμβολιασμοί την ημέρα, χωρίς παρεκκλίσεις.
Προσέξτε τώρα:
Ο υπουργός υγείας είχε πομπωδώς δηλώσει ότι θα εμβολιάζουμε 2.000.000 τον μήνα και σε 5 μήνες θα έχει εμβολιασθεί το σύνολο του πληθυσμού. Αυτό σημαίνει 65.000 περίπου εμβολιασμούς την ημέρα (120 ημέρες, γιατί εδώ μιλούσε για 5 μήνες)
Πολύ πρόσφατα ένα μέλος της επιτροπής πανδημίας του Υπουργείου, είπε δημοσίως σε συνέντευξη στην TV ότι υπολογίζει πως αρχές καλοκαιριού (Ιούνιο δηλ.) θα έχει εμβολιασθεί το 40-50% του συνόλου του πληθυσμού. Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με τις παραπάνω υπολογισμένες ημέρες και τον αριθμό ατόμων, περίπου 28.000 εμβολιασμοί την ημέρα.
Ο πρωθυπουργός δήλωσε τελευταία ότι είναι εφικτός (άρα τώρα είμαστε πιο κάτω) ο στόχος των 8.000 εμβολιασμών την ημέρα (αντιληφθείτε λίγο τη διαφορά με τους προηγούμενους στόχους). Άρα κατά τον πρωθυπουργό, στους 6 μήνες (144 εργάσιμες) θα έχουν εμβολιαστεί 1.150.000 περίπου άτομα. Για να φθάσουμε δηλ. τον στόχο του 70% θέλουμε 2.5 χρόνια. Και με τη ελληνική πραγματικότητα εγώ βάζω άλλα 1-2 χρόνια.
Απίστευτες δηλώσεις για το πρόγραμμα «Ελευθερία»! Ποιος έχει δίκιο τελικά;
Μήπως μιλάμε απλώς για να μιλάμε και κουβέντα να γίνεται; Και κάθε μέρα που βγαίνουν οι τηλεαστέρες της ιατρικής και της πολιτικής με δηλώσεις και παραδηλώσεις, μας πληροφορούν το πως θα ανακοπεί η πανδημία, μας ζαλίζουν για τα εμβόλια και αναρωτιέμαι αν θα μας έχουν κλεισμένους μέσα μέχρι να ανακοπεί η πανδημία. Δηλ. με τους δικούς τους ρυθμούς, σε κάμποσα χρόνια. Αν όλοι αυτοί που κάνουν δηλώσεις επί δηλώσεων, προγνώσεις επί προγνώσεων, εγνώριζαν από εμβόλια δεν θα διακινδύνευαν ούτε μία δήλωση.
Ιανουαρίου 09, 2021
COVID-19, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ
Ιανουαρίου 08, 2021
ΗΠΑ: ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑ SARS-COV-2
Ιανουαρίου 06, 2021
COVID-19: ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΟΛΙΑ, ΠΛΟΥΣΙΟΙ ΚΑΙ ΦΤΩΧΟΙ
Στην Αφρική δοκιμάζονται (σε 13 χώρες) θεραπείες για αντιμετώπιση της Covid-19 στο σπίτι (ΑNTICOV treatment - IPS, 06-01-2021) . Η θεραπεία χορηγείται σε ήπιες ή μέτριας βαρύτητας περιπτώσεις, ακριβώς για να μην εξελιχθούν χειρότερα και χρειαστούν νοσηλεία.
Ιανουαρίου 04, 2021
ΕΜΒΟΛΙΑ mRNA – ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ;
Υπάρχουν ισχυρισμοί και ανησυχίες για το αν το γενετικό υλικό ενός mRNA εμβολίου θα μπορούσε να εισέλθει μόνιμα στο DNA του λήπτη.
Το mRNA που
περιέχεται στα δυο πρώτα εμβόλια κατά της Covid-19 έχει ως αποστολή να διδάξει το ανοσοποιητικό σύστημα πως να
αναγνωρίζει τον κορωνοϊό και δεν χρειάζεται να εισέλθει στον πυρήνα ενός
κυττάρου, όπου είναι αποθηκευμένο το DNA, για να
εκπληρώσει την αποστολή του αυτή.
Για να γίνει τμήμα του DNA, το mRNA θα έπρεπε να υποστεί μια εξαιρετικά απίθανη,
αλλά υποθετικά δυνατή, διαδικασία ώστε να μετατραπεί από mRNA σε DNA, να
φτάσει στον πυρήνα του κυττάρου και να ενσωματωθεί στο υπάρχον DNA. Ακόμα όμως
κι αν συμβεί αυτό, θεωρείται επίσης εξαιρετικά απίθανο να προκαλέσει κάποια προβλήματα.
Το "m" στο
mRNA σημαίνει "messenger" δηλ. αγγελιοφόρος. Δηλ. κάτι
που μεταφέρει ή φέρνει ένα μήνυμα στον
οργανισμό, το οποίο μήνυμα λέει στο ανοσοποιητικό σύστημα τι να ψάξει και να
κάνει εάν εισέλθει ένας κορωνοϊός. Αυτό
το μήνυμα πρέπει πρώτα να αποκωδικοποιηθεί από τα ριβοσώματα, κάτι που συμβαίνει όμως εκτός του πυρήνα όπου βρίσκεται το DNA. Το αποκωδικοποιημένο μήνυμα στη συνέχεια δείχνει στα κύτταρα του
ανοσοποιητικού συστήματος πώς είναι δομημένες κάποιες πρωτεΐνες του κορωνοϊού.
Αυτό οδηγεί το σύστημα να ετοιμασθεί κατά των συγκεκριμένων πρωτεϊνών, παράγοντας
αντισώματα, τα οποία θα εξουδετερώσουν τον ιό σε μελλοντική επαφή. Μετά την
αποκωδικοποίηση του μηνύματος mRNA, το
σύστημα αποβολής απορριμάτων του κυττάρου καταστρέφει το mRNA. Συνεπώς δεν μπορεί να παραμείνει άθικτο το mRNA και να βρει κάποια δίοδο προς τον
πυρήνα του κυττάρου όπου υπάρχει το DNA.
Το ανθρώπινο σώμα μπορεί να μετατρέψει το DNA σε mRNA. Aυτή όμως είναι συνήθως μια μονόδρομη διαδικασία. Το αντίθετο είναι
εξαιρετικά δύσκολο και σπάνιο να συμβεί. Θεωρητικά, υπάρχει ένας τρόπος για τον
οργανισμό να μετατρέψει mRNA σε DNA. Αυτό συμβαίνει εάν τα κύτταρα καταφέρουν να «συλλάβουν»
πρωτεΐνες που κωδικοποιούνται από το γονίδιο LINE-1 retrotransposon. Το γονίδιο
αυτό οδηγεί το κύτταρο στο πώς να φτιάξει την πρωτείνη αντίστροφη
τρανσκριπτάση, η οποία μπορεί να «διαβάσει» το mRNA και να το μετατρέψει σε τμήμα DNA. Οι πιθανότητες να συμβεί αυτό είναι πολύ μικρές και σπάνιες. Ακόμη
όμως κι αν συμβεί και το νέο DNA
ενσωματωθεί στο υπάρχον DNA, ακόμη
και τότε οι πιθανότητες αρνητικών συνεπειών είναι ελάχιστες.
Το όφελος από τη λήψη του εμβολίου και συνεπώς από την ελαχιστοποίηση προσβολής από COVID-19 (με όλες
τις συνέπειες), υπερβαίνει κατά πολύ την σπάνια πιθανότητα μιας τέτοιας
μετατροπής.
Μερικές από τις αντιρρήσεις για τη διαδικασία μέσω mRNA, προέρχονται ίσως από αυτά που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για κάποιους άλλους ιούς. Π.χ., ο ιός της ανεμευλογιάς-ζωστήρα, προκαλεί την ανεμευλογιά και μετά λαθροβιώνει στα κύτταρα μας για δεκαετίες, έως ότου διεγερθεί στο μέλλον και προκαλέσει έρπητα ζωστήρα. Ένας άλλος ιός, ο HIV, μεταφέρει το δικό του αντίγραφο της αντίστροφης τρανσκριπτάσης στα κύτταρα του οργανισμού, και έτσι επιτρέπει την μετατροπή του RNA του ιού σε DNA και στη συνέχεια ενσωμάτωση του στο DNA του οργανισμού.
Αλλά κανένα από τα
τρέχοντα mRNA εμβόλια για την Covid-19 που
είναι διαθέσιμα ή δοκιμάζονται δεν περιέχει ακέραιο κορωνoϊό. Απλά, τα εμβόλια αυτά περιέχουν mRNA, κάποια πρωτεΐνη ή RNA τα οποία ειδοποιούν ή κατευθύνουν το ανοσοποιητικό
σύστημα.
Ιανουαρίου 02, 2021
ΜΕΤΡΑ ΕΚ ΝΕΟΥ
Νέα μέτρα για την πανδημία ανακοινώθηκαν σήμερα. Πιο αυστηρά. Δεν θα κρίνω αν είναι σωστά ή όχι. Θα αναρωτηθώ μόνον: γιατί δύο μέτρα και δύο σταθμά στην εφαρμογή των όποιων μέτρων; Γιατί προκαλούν τόσο τον λαό; Γιατί τιμωρούν με πρόστιμα κάποιους, ενώ αφήνουν ανεξέλεγκτους άλλους;
Αυτές τις μέρες βλέπουμε προγράμματα στην TV όπου συνωθούνται άνθρωποι
που τραγουδούν, που χορεύουν, που γλεντούν.
Σε κλειστούς χώρους. Χωρίς αποστάσεις, χωρίς μάσκες, χωρίς τίποτε. Για αυτούς τους
ανθρώπους δεν ισχύουν τα περιοριστικά μέτρα; Δεν ισχύουν τα πρόστιμα; Δεν υπάρχει
ο κορωνοϊός; Ή μήπως οι εκπομπές γυρίστηκαν
πριν 2 χρόνια;;;;;
Το παραπάνω είναι ένα μόνο
παράδειγμα της ασυδοσίας στην τήρηση των μέτρων και στην επιβολή προστίμων.
Κατά τα άλλα να μην πάμε στην εκκλησία, να μην κοινωνήσουμε, να μην ανοίξουν τα
εμπορικά καταστήματα, να είναι κλειστά τα σχολεία, να μην περπατήσουμε λίγο πιο μακριά από το σπίτι μας, να μην είμαστε πάνω από 9 σε ένα σπίτι κλπ, κλπ. Πόση υποκρισία! Πόσο δεν υπολογίζουν κανέναν στην επιβολή
μέτρων, καταστρεπτικών κατά τεκμήριο μέτρων.
Μια άψογη κοινοβουλευτική δημοκρατία !
Ιανουαρίου 01, 2021
ΙΑΤΡΙΚΑ ΣΥΜΒΑΝΤΑ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΠΟΥ ΠΕΡΑΣΕ
- Εγκρίθηκε το πρώτο φάρμακο για αλλεργία σε φυστίκια (σκόνη που αναμιγνύεται σε ημιστερεές τροφές και χορηγείται σε ηλικίες 4-17 χρ.).
- Επίσημες συστάσεις για την αποφυγή χρήσης αλκοόλ. Η οποιασδήποτε ποσότητας χρήση αυξάνει πολύ τον κίνδυνο για κακοήθειες.
- To
FDA των ΗΠΑ
εισηγήθηκε την απόσυρση από τις αγορές όλων των σκευασμάτων που περιέχουν
ρανιτιδίνη. Βρέθηκε ότι στα σκευάσματα αυτά περιέχεται (σε ικανές ποσότητες) N-nitrosodimethylamine, που είναι γνωστή ως NDMA. Η ουσία θεωρείται
καρκινογόνος.
- To FDA επίσης
εισηγήθηκε τη μη χρήση μετφορμίνης βραδείας αποδέσμευσης (ένα πολύ διαδεδομένο
φάρμακο κατά του διαβήτη) για τον ίδιο λόγο (ύπαρξη N-nitrosodimethylamine). Αυτό δεν ισχύει για τα σκευάσματα
άμεσης δράσης.
- Συστήθηκε η απόσυρση και η απαγόρευση χρήσης φαρμάκου που μειώνει το βάρος σώματος (lorcaserin), λόγω αυξημένου κινδύνου για καρκίνο.
- Επιβεβαιώθηκε ότι οι SGLT2 inhibitors (gliflozins) έχουν ευεργετική δράση στην καρδιακή ανεπάρκεια
καθώς και στην επιβράδυνση της χρόνιας νεφροπάθειας. Με κατάλληλη μάλιστα διαχείριση
τρόπου ζωής μπορεί να οδηγήσουν σε μείωση βάρους σώματος.
- Η πανδημία του κορωνοϊού είχε πέραν των ιατρικών συνεπειών και επιπτώσεις στην πραγματοποίηση ιατρικών συνεδρίων. Εκατοντάδες συνέδρια ακυρώθηκαν ή αναβλήθηκαν παγκοσμίως. Πολλά πραγματοποιήθηκαν διαδικτυακά, δείχνοντας ότι αυτή η μεταστροφή πιθανόν να μονιμοποιηθεί.
- Αυξήθηκε η χρήση τηλεϊατρικής.
- Τέλος,
αξίζει να αναφερθεί η θυσία χιλιάδων υγιειονομικών διεθνώς (γιατροί, νοσλευτικό
προσωπικό, λοιποί εργαζόμενοι σε νοσοκομεία) που έχασαν τη ζωή τους στη μάχη κατά της Covid-19. Άνθρωποι που πολέμησαν για να σώσουν συνανθρώπους τους
από τη μάστιγα του κορωνοϊού η οποία επιβλήθηκε στον πλανήτη (τυχαίως ή εσκεμμένως,
άγνωστον). Οι άνθρωποι αυτοί αξίζουν κάθε σεβασμό. Επίσης, γι αυτό και μόνο οφείλεται σεβασμός και στην ιατρική κοινότητα συνολικά, η οποία
αντίστοιχα οφείλει να απομονώσει και να αποβάλλει από τις τάξεις της κάθε παρασιτικό
μέλος που προσπαθεί ακόμη και εν μέσω κρίσεως να αποκομίσει προσωπικά και μόνον
οφέλη και προβολή.
Δεκεμβρίου 31, 2020
Ο ΝΕΟΣ ΧΡΟΝΟΣ
Το 2020 αποτέλεσε μια ανατρεπτική χρονιά για τον πλανήτη, για όλους μας και για τον καθένα ξεχωριστά. Μια πανδημία που άλλοι την περίμεναν και άλλοι ούτε τη φαντάζονταν. Μια πανδημία που προκάλεσε πλήρη απορρύθμιση στη ζωή αλλά και στα κεκτημένα των ανθρώπων. Ας ελπίσουμε ο τρόμος του ιού να σβήσει σταδιακά και να επανέλθουμε σε κανονικούς ρυθμούς σύντομα.
ΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ ΚΑΛΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ.
ΝΟΣΟΣ LYME - ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ
Μετά 14 χρόνια ανανεώθηκαν οι οδηγίες για την αντιμετώπιση της νόσου Lyme.
Bασικό κλινικό διαγνωστικό σημείο είναι το χαρακτηριστικό εξάνθημα της νόσου, ενώ σε απουσία του αλλά υπόνοια της νόσου, απαραίτητος είναι ο ορολογικός έλεγχος για την Borrelia burgdorferi.
Θεραπευτικά στην αρχή της νόσου με εξάνθημα χορηγείται δοξυκυκλίνη για 10 ημέρες. Εναλλακτικά μπορεί να χορηγηθεί αμοξυκιλλίνη ή κεφουροξίμη για 14 ημέρες.
Να σημειωθεί ότι η βραχυχρόνια αυτή χορήγηση δοξυκυκλίνης συνιστάται και σε παιδιά κάτω των 8 ετών.
Healio / December 2020
Δεκεμβρίου 29, 2020
ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ - ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ, ΣΚΕΨΕΙΣ
Η διαδικασία εμβολιασμού του πληθυσμού κατά του πανδημικού κορωνοϊού άρχισε. Οι ερωτήσεις πολλές. Αυτά που γνωρίζουμε, λίγα. Τι και πως να απαντήσει κανείς; Ένα ναι ή ένα όχι είναι μερικές φορές πολύ απλουστευμένα. Θα κάνω μια γενική τοποθέτηση.
Από τη μια ο ιός. Μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη που δεν
γνωρίζουμε εκ των προτέρων πως θα εξελιχθεί σε κάθε άτομο. Από πολύ ελαφρά έως εξαιρετικά σοβαρή. Πέραν της λοίμωξης ο
ιός προκαλεί και μια έντονη αίσθηση φόβου, απομόνωσης και μοναξιάς. Αυτά σε
κάποιους διαρκούν επί πολύ με απροσδιόριστες προς το παρόν επιπτώσεις στην ψυχική
κυρίως υγεία τους.
Από την άλλη το εμβόλιο. Ένα εμβόλιο που εξελίχθηκε με ταχύτατες διαδικασίες, με νέους τρόπους παρασκευής. Γνωρίζουμε ελάχιστα γι αυτό. Οι επίσημες αναφορές από τις υπηρεσίες των ΗΠΑ και της Ευρώπης γράφουν ουσιαστικά αυτά που έχουν γραφεί σε όλα τα εμβόλια. Είναι καθησυχαστικά. Δεν υπάρχει κάποια ιδιαίτερη επισήμανση ή ανησυχία.
Τα εμβόλια είναι ως γνωστόν το βασικό όπλο που έχουμε για να προφυλασσόμαστε από τις λοιμώξεις. Και έχουν δώσει πολύ καλά δείγματα στη μακρά ιστορία τους. Βέβαια τα εμβόλια δοκιμάζονται πλην του εργαστηρίου και στην πράξη. Στην πορεία εφαρμογής τους φαίνονται τα πλεονεκτήματα ή τα τυχόν μειονεκτήματα. Άρα η τελική εκτίμηση θα γίνει αργότερα. Κάτι δηλ. που ισχύει σε κάθε νέο προϊόν. Σε λίγο καιρό μάλιστα θα έλθουν κι άλλα εμβόλια. Θα έχει περάσει και μεγαλύτερο διάστημα από την ημέρα πρώτης εφαρμογής τους. Συνεπώς θα γνωρίζουμε και περισσότερα. Πχ., διάρκεια προστασίας, ομάδες που δεν πρέπει να το λάβουν, ομάδες υψηλού κινδύνου, ανεπιθύμητες ενέργειες, κλπ, κλπ.
Δεκεμβρίου 27, 2020
COVID-19: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Η πρώτη προοπτική μελέτη που έγινε σε νοσήσαντες από Covid-19, έδειξε ότι οι ασθενείς αναπτύσσουν ισχυρούς τίτλους αντισωμάτων. Τα αντισώματα αυτά τους προστατεύουν από επαναλοίμωξη μετά τυχόν νέα έκθεση τους στον ιό. Η προστασία διαρκεί τουλάχιστον 6 μήνες σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα.
Φυσικά όσο θα προχωρούν οι μελέτες, λογικό είναι να αυξάνεται και η διάρκεια προστασίας κάτι που συμβαίνει σε όλες τις λοιμώξεις. Η μελέτη αφορούσε αυτό το χρονικό όριο, άρα και πολλά πολλά χρόνια να διαρκεί η προστασία δεν μπορεί να το διαπιστώσει μια μελέτη που διαρκεί πχ. 6 μήνες
.
N Engl J Med. Published online December 23, 2020
DOI: 10.1056/NEJMoa2034545
Δεκεμβρίου 26, 2020
ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ ΚΑΙ ΕΜΒΟΛΙΟ
Εκατόν σαράντα χρόνια πέρασαν από τότε που ανακαλύφθηκε το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης. Στον ενάμισυ αυτόν αιώνα παρασκευάσθηκε μόνον ένα εμβόλιο κατά της φυματίωσης και αυτό προβληματικό. Τα τελευταία μόλις χρόνια εντατικοποιήθηκαν οι έρευνες για κάποιο πλέον αποτελεσματικό εμβόλιο.
Να σημειώσουμε για μια ακόμη φορά ότι η φυματίωση δεν έπαψε να αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα για τον πλανήτη. Το 2019, πάνω από 10.000.000 άτομα προσβλήθηκαν από τη νόσο με τους θανάτους να προσεγγίζουν το 1.500.000.
Infect Dis News / December 2020
Δεκεμβρίου 24, 2020
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ; ΑΣ ΜΗ ΤΑ ΠΙΣΤΕΥΟΥΜΕ
Μέχρι σήμερα γνωρίζαμε κάποιους παραδοσιακούς τρόπους με βάση τους οποίους μια λοίμωξη εγκαθίσταται στον πληθυσμό, και εξαπλώνεται σ΄ αυτόν. Με άλλοτε άλλη ταχύτητα και συχνότητα.
Η χρήση μαθηματικών μοντέλων που βασίζονται στα γνωστά αυτά πρότυπα, ώστε να διαπιστωθεί ο τρόπος και η ταχύτητα διασποράς του SARS-Cov-2, οδηγεί σε λανθασμένα συμπεράσματα. Αυτό φαίνεται και από τη μη δυνατότητα αναχαίτισης της διασποράς του κορωνοϊού, παρά τα μέτρα που λαμβάνονται, παρά τους εγκλεισμούς και τις διάφορες απαγορεύσεις. Συνεπώς, ας μην πιστεύουμε πολύ τα μαθηματικά μοντέλα.
ScienceDaily / December 21 2020
Δεκεμβρίου 23, 2020
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΜΒΟΛΙΩΝ
Η πιθανότητα ορισμένα εμβόλια να περιέχουν προϊόντα χοιρινού κρέατος, έχει προκαλέσει συζητήσεις για το εάν θα γίνουν αποδεκτά από τους Εβραίους και τους Μουσουλμάνους.
Ωστόσο, πολλοί θρησκευτικοί ηγέτες δέχονται ιατρικές
εξαιρέσεις του κανόνα. Το Βατικανό διευκρίνισε τη θέση του ότι είναι «ηθικά
αποδεκτό» να λαμβάνονται εμβόλια που έχουν αναπτυχθεί σε κυτταρικές σειρές εμβρύων
(χρησιμοποιούνται σε έρευνες κάποιων εμβολίων COVID-19) και ότι η ηθική του
εμβολιασμού δεν βασίζεται μόνο στην υγεία του ενός λήπτη, αλλά και στο καθήκον
του κάθε λήπτη να επιδιώξει το κοινό καλό.
PBS / GHN / 22-12-2020
Δεκεμβρίου 21, 2020
ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ: ΜΟΝΑΞΙΑ ΚΑΙ ΦΟΒΟΣ
Κορωνοϊός. Ένας ιός, μια λοίμωξη. Όπως πολλές άλλες. Όμως … Όμως μια λοίμωξη μοναδική. Γιατί έχει παιδιά της τη μοναξιά και τον φόβο. Είναι οι παράπλευρες επιπτώσεις της ίωσης. Και όταν μπεις στο νοσοκομείο αρχίζεις να αντιλαμβάνεσαι την απομόνωση. Την απόλυτη μοναξιά. Καταλαβαίνεις πλέον ότι δεν έχεις δυνατότητα καμίας επιλογής. Ό,τι και να συμβεί. Είσαι μόνος. Εσύ και ο Θεός. Και ανάμεσα στους δύο, οι γιατροί και οι νοσηλευτές. Που παλεύουν για την αρρώστια. Για τα συμπτώματα. Όμως όχι για την ψυχή. Όχι για τη μοναξιά. Αυτό δεν μπορούν να το αντιμετωπίσουν. Και μετά έρχεται ο φόβος. Παγωμένα κύματα κατά ριπές. Πως να τα αντιμετωπίσεις καθηλωμένος στο κρεβάτι με σωληνάκια και ορούς; Βλέποντας κάθε μέρα το ίδιο αποχρωματισμένο ταβάνι, τον ξεφτισμένο ψυχρό τοίχο απέναντι σου κι εκείνο το παγερό, λευκό και άψυχο φως στα μάτια σου.
Μοναξιά και φόβος. Εσύ και ο Θεός. Όσο αμαρτωλός κι αν
είσαι, οφείλεις να πιστέψεις, να ζητήσεις ταπεινά συγγνώμη και να προσευχηθείς.
Είναι το οξυγόνο της ψυχής. Μόνο αυτό μπορεί να σε λυτρώσει.
Δεκεμβρίου 20, 2020
ΥΔΑΤΟΓΕΝΕΙΣ ΝΟΣΟΙ
Στις ΗΠΑ το πόσιμο νερό θεωρείται από τα ασφαλέστερα στον κόσμο. Παρόλα αυτά 1 στους 44 Αμερικανούς νοσεί κάθε χρόνο από υδατογενείς λοιμώξεις.
Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο
-νοσούν 7.200.000 άνθρωποι
-νοσηλεύονται 120.000 άτομα
-πεθαίνουν 7.000 άτομα
-άμεσο κόστος 3.3 δις USD
CDC, December 2020
------------------------------
Αν αυτά γίνονται στις ΗΠΑ, φανταστείτε τι γίνεται σε ασθενέστερες κοινωνικο - οικονομικά χώρες. Και φανταστείτε τι γίνεται με σοβαρότερες νόσους. Και τέλος, φανταστείτε γιατί το εμβόλιο για την Covid - 19 δεν πρόκειται να φτάσει έγκαιρα σε τέτοιες χώρες. Για να μην πω ότι ίσως δεν φθάσει και ποτέ.
COVID-19 ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ
Το ένα τρίτο των παιδιών που είναι θετικά για τον SARS-Cov-2 είναι ασυμπτωματικό.
CMAJ. 2020;doi:10.1503/cmaj.20206.
Δεκεμβρίου 19, 2020
ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ
Το CDC άλλαξε τις οδηγίες του για τη μη επιπεπλεγμένη γονόρροια και συνιστά πλέον ως θεραπεία μία εφάπαξ δόση κεφτριαξόνης 500 mg ενδομυικά.
MMWR / 18-12-2020
Δεκεμβρίου 17, 2020
ΑΣΚΗΣΗ (ΕΝ ΜΕΣΩ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ)
Οι οδηγίες και τα πρωτόκολλα έρχονται για να βοηθήσουν τον κόσμο στην πρόληψη και τη θεραπευτική. Συνήθως παρέρχονται και έρχονται να τις αντικαταστήσουν άλλες που επίσης θέλουν να βοηθήσουν. Με άλλες όμως προδιαγραφές.
Έτσι λοιπόν ο WHO εξέδωσε νέες οδηγίες για τη φυσική άσκηση του ατόμου. Τώρα απαιτούνται 2.5 έως 5 ώρες την εβδομάδα φυσικής άθλησης ή δραστηριότητας για τους ενήλικες. Αυτό σημαίνει διπλασιασμό των ωρών που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.
Πάντως η άσκηση (μικρής ή μεγάλης διάρκειας) είναι απαραίτητη και αναγκαία για όλους.
Br J Sports Med. 2020;54:1451-1462
Δεκεμβρίου 16, 2020
Η ΣΙΩΠΗΛΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ
- Ο διαβήτης αποτελεί σήμερα μεγαλύτερη επιδημία από τον κορωνοϊό
- Αυξάνει συνεχώς και πέρισυ ήταν υπεύθυνος για 4.2 εκατομμύρια θανάτους
- Η μεγαλύτερη αύξηση παρατηρείται στις μέσης και χαμηλής εισοδηματικής τάξης χώρες
- Πάνω από 460 εκατομμύρια άνθρωποι με διαβήτη υπάρχουν αυτή τη στιγμή στον πλανήτη
- Πιστεύεται ότι το 2045 το αντίστοιχο νούμερο θα είναι πάνω από 700.000.000
Δεκεμβρίου 15, 2020
SARS-COV-2 : ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ
Ακόμη και σε ήπιες ή και ασυμπτωματικές λοιμώξεις, ο SARS-Cov-2 μπορεί να επηρεάζει τα αγγεία των μικρών παιδιών. Μάλιστα οι βλάβες γίνονται με τρόπο που θα φανούν πολλά χρόνια αργότερα στην πορεία της ζωής τους.
GHN / 15-12-2020
Δεκεμβρίου 14, 2020
ΜΕΤΑΔΟΣΗ COVID-19 ΜΕ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΑ
Μεταδίδεται o sars-cov-2 μέσω μεταμοσχεύσεων;
Φαίνεται πως ναι. Τουλάχιστον από ορισμένα μοσχεύματα, όπως πχ ο κερατοειδής.
Michigan health lab 10-12-2020
ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΚΥΗΣΗΣ
Νέες μελέτες δείχνουν ότι τα ποσοστά τυχόν επιπλοκών και η έκβαση της εγκυμοσύνης είναι ίδια σε γυναίκες με ή χωρίς covid - 19.
Healio 08-12-2020
Δεκεμβρίου 13, 2020
ΠΕΡΙΣΤΑΣΙΑΚΟ ΣΕΞ, ΜΕΤΑΔΙΔΕΙ ΤΟΝ ΚΟΡΩΝΟΪΟ;
Με όλη αυτή την επιδημία, είναι αυτό που χρειάζεται στον άνθρωπο; Φυσικά όχι, αλλά αποτελεί μια λειτουργία που λιγοι νέοι μπορούν να την αγνοήσουν.
Λοιπόν το σεξ δεν μεταδίδει τον ιό, αλλά οι συνοδές χειρονομίες, συνομιλίες κλπ σαφώς και μεταδίδουν. Ας προσέξουν λοιπόν οι νέοι. Αποφυγή, προς το παρόν τουλάχιστον.
JAMA Netw Open. 2020;doi:10.1001
Δεκεμβρίου 10, 2020
ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ: ΧΩΡΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ
Για τον κορωνοϊό συνεχώς μαθαίνουμε. Λογικό. Καινούριος ιός είναι.
Πρόσφατη έρευνα και ανάλυση δημοσιευμένων μελετών στις κυριότερες βάσεις δεδομένων, έδειξε ότι ο κορωνοϊός σαφώς μεταδίδεται σε εξωτερικούς χώρους αλλά σε ποσοστό μόλις 10%.
Κύρια μετάδοση γίνεται σε εσωτερικούς χώρους όπου το ποσοστό μετάδοσης είναι 18 φορές υψηλότερο από αυτό των εξωτερικών χωρών.
J Infect Dis 2020, doi:10.1093
Δεκεμβρίου 06, 2020
ΠΟΤΕ ΜΕΤΑΔΙΔΕΤΑΙ Ο ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ;
Η λοιμογόνος δύναμη του SARS-Cov-2 και άρα η υψηλότερη μεταδοτικότητα του παρατηρείται εντός της πρώτης εβδομάδος από την έναρξη των συμπτωμάτων.
Για το λόγο αυτό απαιτείται άμεση απομόνωση του ατόμου από τη στιγμή των πρώτων κιόλας συμπτωμάτων.
Lancet Microbe 2020 doi:10.1016/S2666
Δεκεμβρίου 04, 2020
ΚΑΡΑΝΤΙΝΑ ΜΕΤΑ ΕΠΑΦΗ ΜΕ COVID-19
Νέες οδηγίες δίνει το CDC / ΗΠΑ για την καραντίνα μετά έκθεση στη λοίμωξη από κορωνοϊό :
https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/if-you-are-sick/quarantine.html
COVID-19
Δεκεμβρίου 02, 2020
ΕΓΚΥΕΣ ΚΑΙ COVID-19
Παρά τα αρχικώς λεγόμενα, οι θετικές για Covid-19 έγκυες δεν πρόκειται στο μεγαλύτερο τους ποσοστό να εμφανίσουν σοβαρές επιπλοκές. Επίσης, και το έμβρυο δεν διατρέχει κίνδυνο.
ΝΙΗ / 01-12-2020
Δεκεμβρίου 01, 2020
ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΚΑΙ ΦΤΩΧΕΙΑ
Νοεμβρίου 29, 2020
ΕΜΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ COVID-19 - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ;
Δεν ήθελα προς το παρόν να ασχοληθώ με το θέμα του εμβολίου, γιατί είναι νωρίς, αλλά βλέπω ότι αρχίζει και φουντώνει η συζήτηση. Η αξία των εμβολίων καθώς και η επίπτωση τους στη δημόσια υγεία είναι γνωστά. Θεωρητικά, τα εμβόλια που κυκλοφορούν ή πρόκειται να κυκλοφορήσουν ελέγχονται σε πολύ μεγάλο βαθμό για την ασφάλεια τους. Πριν την κυκλοφορία τους. Πολύ περισσότερο από τα φάρμακα, μιας και τα εμβόλια απευθύνονται σε υγιείς. Βέβαια στην ιατρική τίποτε δεν είναι άμοιρο κινδύνων, αλλά πάντα κοιτάζουμε το γενικό όφελος σε σχέση με τις επιμέρους τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες. Η τελική εκτίμηση πάντως γίνεται στην κλινική πράξη. Στην ιστορία των εμβολίων μέχρι τώρα δεν υπήρξε διάσταση (μεγάλη) μεταξύ θεωρίας, ελέγχου και πράξης.
Το αμέσως επόμενο θέμα για ένα εμβόλιο είναι αν θα πρέπει να
χορηγείται υποχρεωτικά ή όχι. Το θέμα είναι μεγάλο, και έχει συζητηθεί εδώ και
δεκάδες χρόνια. Η παράθεση επιχειρημάτων ξεφεύγει του σκοπού της συγκεκριμένης
ανάρτησης. Θα πω μόνο το συμπέρασμα που θα είχε μια οποιαδήποτε τέτοια
συζήτηση. Το συμπέρασμα λοιπόν είναι όχι στον υποχρεωτικό εμβολιασμό. Αυτό έχει αποδειχθεί και ιστορικά. Ο εμβολιασμός είναι ιατρική πράξη, και κάθε ιατρική πράξη οφείλει να έχει τη
συναίνεση του ασθενούς (λήπτη στη συγκεκριμένη περίπτωση). Είναι ένα βασικό
και πάγια στοιχείο της ιατρικής ηθικής.
Εκείνο που απαιτείται είναι η σωστή ενημέρωση του κόσμου και
άρα η γνώση, και η πειθώ. Αυτά θα οδηγήσουν τον κόσμο στο εμβόλιο.
Περιττό να πω ότι αστυνομικά μέτρα ισχυροποιούν το αντιεμβολιαστικό
κίνημα, και δείχνουν άγνοια του όλου θέματος. Ακόμη και τα έμμεσα μέτρα θα προκαλέσουν αντιδράσεις, πχ. όχι υποχρεωτικό εμβόλιο αλλά δεν ταξιδεύεις, δεν πας σχολείο κλπ. Εκβιαστικά διλήμματα. Και εδώ θα ήθελα να σχολιάσω την
άθλια επίθεση του δημοσιογράφου κ. Πορτοσάλτε που από τηλεοράσεως αποκάλεσε όσους αντιδρούν στον εμβολιασμό ως «βλαμμένους και
ηλιθίους». Αφού φτάσαμε λοιπόν στο σημείο ένας άσχετος επί του θέματος
δημοσιογράφος να κρίνει, να υβρίζει χυδαίως τον κόσμο και να κανονίζει αυτός την
πολιτική των εμβολιασμών, καλά να πάθουμε. Σε ποια χώρα σοβαρή θα κρατούσαν σε
σοβαρό κανάλι έναν τέτοιον υβριστή; Θα μου πείτε, εδώ ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τους αντιφρονούντες ως "ψεκασμένους", ο κ. Πορτοσάλτε μας πείραξε;
Τέλος, να πω ότι εδώ και πολλά πολλά χρόνια, κάθε εμβόλιο που περιλαμβάνεται στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών, χορηγείται δωρεάν. Δεν είναι καινοτομία λοιπόν η πολυδιαφημιζόμενη δωρεάν χορήγηση του εμβολίου κατά της COVID-19, εφόσον αυτό θα περιληφθεί άμεσα στο πρόγραμμα, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις των πολιτικών ηγετών.
Αυτά επί του παρόντος. Περισσότερα για τα εμβόλια κατά της COVID-19, όταν φθάσουν στη χώρα.


